Kipptoestel – Stadsarchief Delft
Briefhoofd van P.J. Kipp & Zonen, ca. 1860 [TMS 6841]

Briefhoofd van P.J. Kipp & Zonen, ca. 1860 [TMS 6841]

Scriptie van P.J. Kipp voor zijn apothekersexamen, 1829 (Archief 567, inv.nr 140)

Scriptie van P.J. Kipp voor zijn apothekersexamen, 1829 (Archief 567, inv.nr 140)

3 januari 2019:

Kipptoestel

Weegschalen, reageerbuizen, cilinders, pipetten en pincetten waren instrumenten die P.J. Kipp & Zonen te koop aanbood, hier op een factuur voor het Oude en Nieuwe Gasthuis uit 1875. Firma Kipp was toen al jaren een begrip in de wereld van de scheikunde.

Petrus Johannes Kipp (1808-1864) kwam in 1830 naar Delft. Hij was een jaar eerder afgestudeerd als apotheker, of in de ‘artsenijmengkunde’ zoals het zo mooi staat vermeld in zijn scriptie. De 22-jarige Kipp kocht de apotheek van J.C. Blom aan de Oude Delft. Hij stond er niet vaak achter de toonbank, Kipp zat liever in het laboratorium. De apotheker onderzocht op verzoek van de gemeente onder meer de kwaliteit van roggemeel, hij keek naar de verontreiniging van het kanaalwater en hij voorkwam vergiftiging door anijszaad te testen.

De interesses en ambities van Kipp reikten verder dan de scheikunde. Hij nam een instrumentmaker in dienst om ook chemische apparatuur te kunnen verkopen én te ontwikkelen. Zijn belangrijkste vinding was een glazen gasgenerator, een toestel waarmee kleine hoeveelheden gas gemaakt konden worden. Naar zo’n praktisch instrument bestond veel vraag. Wetenschappers uit binnen- en buitenland kwamen het Kipptoestel bekijken. Ook tegenwoordig is het model nog in veel laboratoria in gebruik.

Museum Boerhaave bezit zo’n origineel negentiende-eeuws Kipptoestel: mmb-web.adlibhosting.com/ais54/Details/collect/2152, samen met nog honderden andere instrumenten van de firma P.J. Kipp & Zonen. Stamvader Kipp had een goede basis gelegd. Apotheek W.A. Kipp zit nog in Delft, aan de Van Beresteynstraat. De instrumentmakerij kwam via fusies bij het internationale concern Delft Instruments terecht. Het Stadsarchief bezit uiteraard geen colorimeter, spectograaf of gasontwikkeling-apparaat, wel verwierf het vier meter archief van P.J. Kipp & Zonen. Hieruit is de bedrijfsgeschiedenis te destilleren. Ook zit hierin het allerprilste begin met een uitgebreide verhandeling over onder meer ‘narcoticum’ en ‘morphium’, oftewel de afstudeerscriptie van P.J. Kipp uit 1829.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1