De mythe van de visbanken – Stadsarchief Delft
De visbanken in 1983 (TMS 37265)

De visbanken in 1983 (TMS 37265)

Privilege van graaf Willem IV waarin hij Delft de exploitatie van de vismarkt gunt, 27 november 1342 (Archief 1, inv.nr 6, charter 5372)

Privilege van graaf Willem IV waarin hij Delft de exploitatie van de vismarkt gunt, 27 november 1342 (Archief 1, inv.nr 6, charter 5372)

16 december 2018:

De mythe van de visbanken

Bij de visbanken op de hoek van de Camaretten en de Hippolytusbuurt staat een bord met ‘Sinds 1342’. Waar zou die claim op zijn gebaseerd? En wat is er van waar?

Delft ontstond als nederzetting binnen een grafelijke hof. Dat betekende dat de graaf het hier in alle opzichten voor het zeggen had. Hij benoemde bestuurders en ambtenaren, hij was eigenaar van de grond die hij in erfpacht uitgaf en hij hief belasting op zowat alle activiteiten die er werden ontplooid. Te beginnen met het stadsrecht van 1246 stond hij geleidelijk stukjes van zijn gezag af aan de Delftse burgerij. Dat deed hij niet voor niets: meestal gebeurde dat in ruil voor een flinke som geld, want net als nu kampten regeringen toen vrijwel altijd met financiële problemen.

Het heeft er alle schijn van dat Delft in 1342 flink in de beurs heeft getast om graaf Willem IV te bewegen om in één keer een hele reeks rechten aan de stad af te staan. Zo mocht het stadsbestuur voortaan een bode en een schoolmeester benoemen, rechten die voorheen altijd door de graaf waren uitgeoefend. Ook kreeg de stad het recht zelf leges te heffen op onder meer de controle van hier geproduceerd laken, het vervoer van vaten bier en wijn, het wegen van goederen in de waag en de verkoop van vis.

Het jaartal 1342 bij de visbanken betekent dus zeker niet dat die in dat jaar zijn gesticht. Vis was al voor de eerste bewoners van Delft en omgeving een substantieel deel van het menu en werd dus al eeuwenlang verhandeld. Sinds wanneer dat op de hoek van de Camaretten en de Hippolytusbuurt gebeurde, kunnen we niet meer nagaan. Het enige dat in 1342 met zekerheid veranderde, was dat de accijns op de in Delft verhandelde vis voortaan in de stadskas vloeide.

Inloggen
Share
Tweet
Share