Spin in het web - Stadsarchief Delft
Overeenkomsten tussen Delft en omliggende gemeenten over levering stroom, gas en water, 1909-1943 (archief 60, inv.nr. 132)

Overeenkomsten tussen Delft en omliggende gemeenten over levering stroom, gas en water, 1909-1943 (archief 60, inv.nr. 132)

W.L. van der Poel, Elektriciteitscentrale aan de Nieuwelaan, 1960-1962 (TMS 116746)

W.L. van der Poel, Elektriciteitscentrale aan de Nieuwelaan, 1960-1962 (TMS 116746)

10 september 2018:

Spin in het web

Het is een boekje van niets. De inhoudsopgave somt bijna beschaamd een aantal gemeentelijke afspraken op. Delft komt hieruit naar voren als dé elektriciteitsleverancier in de regio, een rol die de stad aan het begin van de twintigste eeuw bijna tegen wil en dank kreeg toebedeeld.

Het is verbazingwekkend dat Delft zo’n belangrijke speler in de energiemarkt kon worden. Het college hield plannen voor een elektriciteitscentrale welbewust jarenlang tegen. De nieuwe energiebron zou immers concurrentie betekenen voor de gemeentelijke gasfabriek, waarvoor in 1880 net een derde gashouder was opgericht. De stad wilde de profijtelijke inkomsten van het gas niet kwijt, maar liep hierdoor flink achter de feiten aan. De Gist- en Spiritusfabriek experimenteerde al met elektrisch licht en Rotterdam opende in 1883 een gemeentelijke elektriciteitscentrale.

Delft bleef de gasfabriek trouw. Zelfs toen twee hoogleraren in 1894 een positief rapport schreven over elektriciteitsgebruik door de gemeente gaf het college niet thuis. De directeur van de gasfabriek diende in datzelfde jaar een plan in voor de bouw van een nieuwe en grotere gashouder. Hij won het pleit. Elektriciteit ging voorlopig nog aan de stad voorbij, tot frustratie van grote Delftse bedrijven en de Technische Hogeschool (TH) die in 1905 nota bene een afdeling Elektrotechniek oprichtte.

Pas toen de TH op een plan broedde voor een eigen voorziening kwam de Delftse raad in beweging. In 1909 gaf de gemeente opdracht tot de bouw van een elektriciteitscentrale met als eerste grote klant: de TH. Een jaar later opende de burgemeester het ‘Electrisch Centraal Station’ aan de Nieuwelaan. De inhoudsopgave van dit boekje toont de rest van het verhaal: Vrijenban, Pijnacker, Maasland – en zo gaat de lijst nog even door. Delft werd de spin in het web van de energiemarkt en verdiende daar decennialang goud geld aan. Als de heren bestuurders dat vooraf hadden geweten…

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1