Antiek orgel te koop – Stadsarchief Delft
Johannes Bosboom, Orgel in de Oude Kerk, vlak voor de sloop in 1856 (TMS 63457)

Johannes Bosboom, Orgel in de Oude Kerk, vlak voor de sloop in 1856 (TMS 63457)

C.G.F. Witte, Ontwerptekening nieuw orgel Oude Kerk, 1854 (TMS 65681)

C.G.F. Witte, Ontwerptekening nieuw orgel Oude Kerk, 1854 (TMS 65681)

27 maart 2019:

Antiek orgel te koop

Zouden de twee personen op dit werk van Johannes Bosboom de koop overwegen? Bosboom schilderde het tafereel in 1856, het jaar waarin het orgel van de Oude Kerk in de verkoop ging. Kopers konden zich melden op 27 maart bij de veiling in het Heerenlogement bij de Haagpoort.

Dit werk van Johannes Bosboom toont het orgel van de Oude Kerk op een cruciaal moment. Nog datzelfde jaar werd het complete instrument met alle toebehoren, ‘pijpwerk, windladen, blaasbalgen en windleider’, van de muur gehaald. De Nederlandse hervormde gemeente nam er afscheid van, maar leek niet echt weemoedig. Het oude orgel had zoveel gebreken dat alleen zeer ervaren organisten ermee uit de voeten konden.

Het Stadsarchief bezit dit eerbetoon aan het oude orgel, maar beheert ook de bouwtekeningen voor de opvolger. Al in 1854 circuleerde er een ontwerptekening van een nieuw instrument, van de hand van Christian G.F. Witte. Drie jaar later voltooide hij het orgel dat in een speciale dienst jubelend werd ingewijd. Bijzonder op deze 13 september 1857 was ook dat de kerk voor het eerst geheel met gaslampen was verlicht. De meeste eer ging echter naar het Witte-orgel dat met 2.832 pijpen ‘diep en krachtig, dan weder zacht en vloeijend’ door de kerk weergalmde. Dit instrument was bedoeld om vol en monumentaal te klinken, en dat deed het. Wie dat wil ervaren, hoeft slechts de Oude Kerk binnen te lopen tijdens een orgelconcert. Met de bouwtekening in de hand zijn er misschien kleine wijzigingen te ontdekken, maar veel wijkt het ontwerp niet af van het orgel zoals het nu nog in de kerk aanwezig is.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1