De Delftse Donderslag – Stadsarchief Delft
Tekening door Simon Fokke van de ravage na de ontploffing van het kruithuis, naar een schilderij van Egbert van der Poel, 18e eeuw (TMS 79494)

Tekening door Simon Fokke van de ravage na de ontploffing van het kruithuis, naar een schilderij van Egbert van der Poel, 18e eeuw (TMS 79494)

20 maart 2019:

De Delftse Donderslag

Dominee Pieter de Witte wist het zeker: de ‘Delffsche Donder-slagh’ was een straf van God. Het kerkvolk gaf zich over aan wereldlijk vermaak en onderling gekrakeel. Tot overmaat van ramp trad het stadsbestuur laks op tegen katholieken. De ontploffing van het kruithuis aan de Geerweg was volgens de dominee dus niets minder dan een goddelijke vermaning.

Het kruithuis was slechts een van de vele militaire complexen in Delft. Het grootste was het Armamentarium op de Geer, gesticht in 1601, tot de nok gevuld met kanonnen en ander wapentuig van de Staten van Holland. In het voormalige clarissenklooster aan de zuidzijde van de Geerweg, nu de Kantoorgracht, waren drie opslagplaatsen voor kruit. In twee waltorens lag de voorraad van de Staten-Generaal, op het kloosterterrein bevond zich het grotendeels ondergrondse ‘Secreet van Holland’. Op 12 oktober 1654 beging commies Cornelis Soetens hier een onvoorzichtigheid bij het trekken van een kruitmonster. Het gevolg was een klap die volgens de overlevering zelfs op Texel werd gehoord.

Volgens deskundigen moet de kracht van de explosie ongeveer vergelijkbaar zijn geweest met die van de vuurwerkramp in Enschede in 2000. Daarbij vielen 23 doden en bijna duizend gewonden. Het aantal slachtoffers van de Delftse ramp is onduidelijk. Van 53 omgekomen personen is de naam bekend, onder wie de beroemde schilder Carel Fabritius. Daarnaast werden echter talloze resten geborgen van mensen die niet konden worden geïdentificeerd. Verder raakten 84 volwassenen en vele kinderen gewond. Ook de materiële schade was enorm. Tweehonderd huizen werden compleet weggevaagd en van nog eens driehonderd was het dak weggeblazen. De Staten van Holland vergoedden de schade en het stadsbestuur leidde het herstel en de herinrichting van dit stadsdeel. Maar een kruithuis mocht er niet meer worden gevestigd.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1