De Rotterdamsepoort – Stadsarchief Delft
Tekening van de binnenzijde van de Rotterdamsepoort, 1599 (TMS 8321)

Tekening van de binnenzijde van de Rotterdamsepoort, 1599 (TMS 8321)

De Rotterdamsepoort in het Album Rademaker, begin achttiende eeuw (TMS 5721)

De Rotterdamsepoort in het Album Rademaker, begin achttiende eeuw (TMS 5721)

Detail van een Gezicht op Delft door Paulus van Liender, achttiende eeuw (TMS 7162)

Detail van een Gezicht op Delft door Paulus van Liender, achttiende eeuw (TMS 7162)

24 maart 2019:

De Rotterdamsepoort

Mensen over de hele wereld kennen de Rotterdamsepoort, ook al is die al bijna twee eeuwen weg. Hij staat namelijk prominent op het Gezicht op Delft van Johannes Vermeer, geschilderd omstreeks 1660. Toen was het bouwwerk nog in volle glorie te bewonderen, inclusief de middeleeuwse voorpoort. Met zijn twee torentjes had hij wel iets weg van de Oostpoort, de enige Delftse stadspoort die nog bestaat. Zowel de voorpoort als de hoofdpoort konden worden afgesloten, zodat eventuele kwaadwillige bezoekers daartussen in de val zaten. Vanaf de muur en de weergang aan beide zijden van de toegangsweg konden zij bovendien onder vuur worden genomen.

De Rotterdamsepoort werd in de Middeleeuwen ook wel Wittevrouwenpoort genoemd. Dat verwees naar het klooster Koningsveld aan de Schie, waar in het wit geklede zusters woonden. Later stond hij bekend als de Sint-Jacobspoort. Dat had te maken met de zaal op de verdieping van het poortgebouw. Die werd als gildekamer gebruikt door de schippers en hun patroonheilige was de apostel Jacobus.

In de achttiende eeuw werd de voorpoort gesloopt. De hoofdpoort kreeg een classicistisch front en de toegangsweg kwam vrij in het zicht te liggen. De doorvaart rechtsom naar de stadssingel kon worden verruimd en er kwam een wat grotere ophaalbrug. In 1834 moest ook de Rotterdamsepoort zelf het ontgelden. Hij werd voor afbraak verkocht en kort daarop gesloopt.

Zo goed bekend als de buitenkant is, zo weinig afbeeldingen zijn er van de binnenzijde. Maar de oudste tekening die het Stadsarchief ervan heeft, is toevallig wel een heel bijzondere. Hij dateert uit 1599 en is misschien wel gemaakt als ontwerptekening voor een modernisering. We zien een symmetrisch bakstenen bouwwerk met speklagen, bekroond door een topgevel met weelderige voluten en aan weerszijden een obelisk. Helemaal bovenaan prijkt een leeuw die het Delftse stadswapen toont. Op het leien dak staan twee windvanen. Door de poortopening, voorzien van een valhek, zien we de ommuurde toegangsweg. Aan het einde, onder de voorpoort, staat een stoere schutter alsof hij zeggen wil: hier waak ik!

Inloggen
Share
Tweet
Share