Het Sint-Nicolaasgilde - Stadsarchief Delft
Archief 229 inv.nr 317 Gildeboek van het Sint-Nicolaasgilde, omstreeks 1450 (Archief 229, inv.nr 317)

Archief 229 inv.nr 317 Gildeboek van het Sint-Nicolaasgilde, omstreeks 1450 (Archief 229, inv.nr 317)

6 december 2018:

Het Sint-Nicolaasgilde

In het huis Oude Langendijk 7A zit een gevelsteen met twee gekruiste kolfstokken. Die werden in vroeger tijd gebruikt voor het kolfspel, de voorloper van het hedendaagse golf. Het werd gespeeld op banen bij herbergen en andere uitspanningen. In dit pand was tot het eind van de zeventiende eeuw de Sint-Nicolaaskolf gevestigd, de vergaderplaats van het gelijknamige gilde. Tijdens een spelletje kolf werden zaken besproken, die na afloop onder het genot van een glaasje werden beklonken. Zo werd het nuttige met het aangename verenigd, een belangrijke functie van de talrijke gilden die de stad telde.

Simpel gezegd was een gilde een vereniging waarvan mensen met min of meer hetzelfde beroep lid waren. Uit een reglement dat het stadsbestuur in 1506 vaststelde, wordt duidelijk voor wie het Sint-Nicolaasgilde bedoeld was: detailhandelaren, zowel mannen als vrouwen. En dan niet alleen winkeliers, maar ook lieden die met een kraam op de markt stonden of met goederen langs de deuren gingen. De verkochte waren varieerden van stoffen en garen tot boter en suiker, olie en zeep, kruiden en kaas en ga zo maar door. Samengevat: alles wat aan particulieren werd verkocht per lengte-, gewichts- of inhoudsmaat.

De keuze voor Sint-Nicolaas als patroonheilige was niet toevallig. Volgens zijn legendarische levensverhaal had hij als bisschop van Myra tijdens een hongersnood een aantal kooplieden overgehaald om graan naar zijn stad te brengen. Ook gold hij als beschermheilige van reizigers, niet onbelangrijk voor rondtrekkende handelaren.

Tot de Reformatie in 1573 beschikte het gilde over een eigen altaar in de Oude Kerk. Daar werd op Sint-Nicolaasdag een mis opgedragen, net als bij uitvaarten van gildebroeders en -zusters. Hun namen staan in het gildenboek dat omstreeks 1450 werd aangelegd en ruim een eeuw is bijgehouden.

Na 1573 verdwenen de katholieke gebruiken uit de reglementen van de gilden. De organisaties zelf bleven actief tot ze aan het eind van de achttiende eeuw van overheidswege werden ontbonden. Het Sint-Nicolaasgilde heeft in zekere zin moderne opvolgers gekregen in de vorm van winkeliersverenigingen. Die dragen hun voormalige patroonheilige een goed hart toe, getuige het grote aandeel dat zij hebben in de sinterklaasactiviteiten in de stad.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1