Ooggetuige van de kloostersloop – Stadsarchief Delft
De ruïne van het kartuizerklooster, tekening 1573 (TMS 114235)

De ruïne van het kartuizerklooster, tekening 1573 (TMS 114235)

9 oktober 2018:

Ooggetuige van de kloostersloop

Het Stadsarchief bezit een album met ingeplakte tekeningen van onder meer de sloop van het kartuizerklooster en Koningsveld. Het stadsbestuur besloot daartoe in 1573 om te voorkomen dat Spaanse troepen van daaruit Delft zouden belegeren. Volgens een in het album liggend briefje dateerden de tekeningen uit de negentiende eeuw. Ze stonden daarom te boek als kopieën van de bekende achttiende-eeuwse prenten, dus oninteressant.

In 2013 werden de tekeningen voor het eerst serieus onderzocht, want er waren toch wel wat opvallende zaken. Ten eerste het merkwaardige papier: dat had een onregelmatige, grauwe kleur en een heel ruwe structuur. En bij de afbeeldingen stonden teksten, soms nauwelijks leesbaar omdat de inkt in het ruwe papier was uitgelopen. Voor zover ze leesbaar waren, maakten ze toch echt de indruk veel ouder te zijn dan de negentiende eeuw.

Onderzoek onder de microscoop maakte duidelijk dat het papier niet was gemaakt van lompen, zoals eeuwenlang gebruikelijk, maar van vlas. Het zat vol met strootjes en andere houtachtige vezels – vandaar de ruwe structuur. Verder onderzoek leerde dat dergelijk papier vrijwel uitsluitend in de tweede helft van de zestiende eeuw werd gebruikt. Niet om op te schrijven natuurlijk, maar om op te tekenen, met potlood, krijt en zilverstift. En zo werd duidelijk dat dit album geen kopieën van prentjes bevat, maar de originele tekeningen, die juist als voorbeeld hebben gediend voor de prentmaker. Bij sommige tekeningen staat het jaartal 1573 en er is geen enkele reden om te betwijfelen dat ze inderdaad uit die tijd dateren.

Zo zie je maar dat je niet voetstoots moet aannemen wat iemand ooit heeft opgeschreven. Dankzij een kritisch heronderzoek zijn unieke tekeningen ontdekt, gemaakt door een ooggetuige van de dramatische kloostersloop in de eerste jaren van de Tachtigjarige Oorlog.

Inloggen
Share
Tweet
Share