Perkamentrecycling – Stadsarchief Delft
Dubbele pagina uit een perkamenten boek, gebruikt als omslag voor de rekening van het Oude en Nieuwe Gasthuis van 1562/63 (Archief 97, inv.nr 344)

Dubbele pagina uit een perkamenten boek, gebruikt als omslag voor de rekening van het Oude en Nieuwe Gasthuis van 1562/63 (Archief 97, inv.nr 344)

Met bladgoud versierd fragment van een perkamenten handschrift, gebruikt als omslag voor een gasthuisrekening (Archief 97, inv.nr 344)

Met bladgoud versierd fragment van een perkamenten handschrift, gebruikt als omslag voor een gasthuisrekening (Archief 97, inv.nr 344)

30 december 2018:

Perkamentrecycling

‘Zonde om weg te gooien, precies wat ik nodig heb’, zal een rentmeester van het Oude Gasthuis hebben gedacht. Hij kwam een groot perkamenten boekwerk tegen en zag meteen voor zich hoe hij dat kon gebruiken. Als hij het uit de band haalde, kon hij de stevige bladen als kaften om zijn oude jaarrekeningen heen vouwen.

Wanneer deze rekening uit het boekjaar 1562-1563 is ingebonden, weten we niet precies, maar het was vermoedelijk pas na 1572. In dat jaar sloot Delft zich aan bij de Opstand tegen Spanje en niet lang daarna kregen de calvinisten het in de stad voor het zeggen. Zij namen de parochiekerken over, hieven de kloosters op en dwongen priesters en kloosterlingen hun geloof te verzaken of de stad te verlaten. Veel katholiek erfgoed werd kort en klein geslagen of in brand gestoken. Maar zo’n boek over kerkelijk recht kon nog wel eens goed van pas komen. Niet vanwege de inhoud, maar omdat perkament zo goed bruikbaar was als beschermende omslag voor kwetsbare papieren archivalia.

Zonder perkamentrecycling was er misschien wel niets van deze jaarrekening overgebleven. In 1536 was het gasthuis getroffen door de stadsbrand en ging nagenoeg de hele administratie verloren. Er werd een nieuw archief opgezet, dat eeuwenlang op de zolder van het complex aan de Koornmarkt werd bewaard. In 1972 werd het overgebracht naar het Stadsarchief en geïnventariseerd. Daarbij bleek dat ongedierte, vocht en verwaarlozing zoveel schade hadden veroorzaakt, dat grote delen van het archief decennialang niet ter inzage konden worden gegeven aan onderzoekers. Met het oog op de viering van het 750-jarig bestaan in 2001 gaf de directie van het Reinier de Graaf Gasthuis opdracht tot restauratie. Vooral de jaarrekeningen uit de zestiende eeuw waren er erg slecht aan toe. Toen de volledig met elkaar verkleefde perkamenten omslagen en papieren bladen voorzichtig werden losgemaakt, kwam onder meer dit met bladgoud versierde fragment van een middeleeuws boek tevoorschijn. Wie zei daar dat jaarrekeningen saai waren?

Inloggen
Share
Tweet
Share