Reglement voor Delfshaven – Stadsarchief Delft
Het reglement voor Delfshaven, 1725 (Archief 1, inv.nr 417)

Het reglement voor Delfshaven, 1725 (Archief 1, inv.nr 417)

26 september 2018:

Reglement voor Delfshaven

Delft heeft eeuwenlang geprobeerd Delfshaven klein te houden. Alleen bedrijvigheid die direct te maken had met scheepvaart en visserij werd toegestaan, om te voorkomen dat de stad welvaart zou verliezen aan haar satelliet aan de Maas. Toen Delft in 1536 voor een groot deel afbrandde, gingen stemmen op om de stad te herbouwen bij het strategisch gelegen Delfshaven. Het tegendeel geschiedde. In Delft moesten verbrande panden zoveel mogelijk worden herbouwd in steen en gedekt met pannen, om een herhaling van zo’n desastreuze stadsbrand te voorkomen. Tegelijkertijd werd het de bewoners van Delfshaven verboden om huizen van hout, leem en riet te vervangen door steenbouw. Dat was natuurlijk vragen om moeilijkheden – en die kwamen er ook: in 1591 brandde een groot deel van Delfshaven af. Pas toen werd ook hier ‘verstening’ toegestaan, maar de beperkingen op de nering bleven grotendeels van kracht.

In 1602 werd de VOC opgericht en dankzij het feit dat Delft beschikte over een eigen haven, kon de stad een belangrijke rol in de lucratieve handel op de Oost gaan spelen. Zo kwamen producten uit China, Japan, Indië en dergelijke in Delft terecht, waaronder het populaire porselein. Zonder Delfshaven hadden Delftse plateelbakkers vermoedelijk nooit hun zo beroemd geworden blauw-witte aardewerk ontwikkeld. Maar hoeveel Delft ook te danken had aan zijn haven, het restrictieve beleid bleef intact. In 1638 waren tien bezitters van haringbuizen met samen zo’n veertig schepen het zat. Zij besloten te verkassen naar Rotterdam, dat inmiddels ongeveer even groot was geworden als Delft.

Dit was het signaal voor het Delftse stadsbestuur om eindelijk de houding ten aanzien van de haven wat te versoepelen. Er verrezen allerlei bedrijven, vooral in dienst van de scheepvaart, en later werd de brandewijnstokerij een belangrijke bron van inkomsten. In 1725 kreeg Delfshaven zelfs een zekere autonomie. Het plaatselijke College van Commissarissen van de Wet mocht voortaan schutters benoemen, niet-kerkelijke huwelijken voltrekken, boedels van weeskinderen beheren en beslissen over verzoeken tot vestiging of vertrek. Maar de Delftse koerswijziging kwam te laat. In 1795 verklaarde Delfshaven zich zelfstandig en in 1885 werd het opgeslokt door wereldhaven Rotterdam.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1