Stomp of spits - Stadsarchief Delft
C.J. Behr, Nieuwe Kerk met de oude torenspits, 1865 (TMS 68322)

C.J. Behr, Nieuwe Kerk met de oude torenspits, 1865 (TMS 68322)

C.J. Behr, Nieuwe Kerk zonder torenspits, 1872 (TMS 5889)

C.J. Behr, Nieuwe Kerk zonder torenspits, 1872 (TMS 5889)

28 september 2018:

Stomp of spits

Er is een handig hulpmiddel om een oude afbeelding van de Nieuwe Kerk te dateren. Heeft de kerk een relatief lage en wat stompe torenspits, dan dateert de afbeelding van vóór 29 september 1872. Toen ging immers die oude spits in vlammen op.

Na een enorme knal iets na half zeven ’s avonds tuurden Delftenaren omhoog naar de top van de Nieuwe Kerk. Al snel was duidelijk dat het geen schijnsel van een lantaarn was dat ze zagen, maar het begin van een brand. De bliksem was ingeslagen en vlammen bedreigden ‘met hunne vurige tongen de ranken torenspits’, berichtte de Delftsche Courant.

Meester timmerman J. den Braanker, belast met het onderhoud van de toren, deed een manmoedige poging om het beginnende vuur te blussen. Hij beklom de 376 treden en keek wat hij met een blusapparaat kon uitrichten. Ondertussen stelde het brandweerkorps zich op, ondersteund door collega’s uit Den Haag en Rotterdam. Tachtig militairen maakten een keten langs de trappen naar boven en renden zich de benen uit hun lijf met emmers water. De brandspuiten bleven beneden, gericht op de onderkant van de toren en de omliggende huizen. Er was geen brandspuit die de ruim honderd meter hoogte kon overbruggen, maar zo konden zij in ieder geval erger voorkomen.

Om half negen gebeurde het onvermijdelijke. De weerhaan met het kruis en de bal stortte ‘met donderend geweld’ naar beneden, direct daarna gevolgd door het brandende geraamte van de torenspits. Wonderwel raakte niemand gewond. Zelfs de schade viel naar verhouding mee; toen de spits eenmaal was gevallen, kreeg de brandweer het vuur onder controle.

Het Stadsarchief bezit afbeeldingen met de oude spits en afbeeldingen met de door Pierre Cuypers ontworpen nieuwe spits, maar toppunt is toch wel de afbeelding zónder spits.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1