Vestingwerken - Stadsarchief Delft
Oorkonde van hertog Albrecht, waarin hij Delft toestemming geeft om de verdedigingswerken te herstellen, 6 juli 1394 (Archief 1, inv.nr 8, charter 5003)

Oorkonde van hertog Albrecht, waarin hij Delft toestemming geeft om de verdedigingswerken te herstellen, 6 juli 1394 (Archief 1, inv.nr 8, charter 5003)

Ontwerptekening van Willem van Noort voor vestingwerken rondom de stad, c. 1556 (TMS 64146)

Ontwerptekening van Willem van Noort voor vestingwerken rondom de stad, c. 1556 (TMS 64146)

28 november 2018:

Vestingwerken

Na een moeilijk begin kwam het helemaal goed tussen hertog Albrecht en Delft. In 1359 had de nog maar net aangetreden landsheer de stad belegerd en zwaar gestraft voor haar medewerking aan een opstand tegen zijn gezag. Een van de maatregelen was de ontmanteling van de verdedigingswerken, zodat zijn vijanden zich er niet meer in konden verschansen. De poorten werden afgebroken, de wallen geslecht en de stadsgracht moest worden gedempt. Maar een economisch zo belangrijke stad was ook een melkkoe voor Albrecht, dus al snel betrok hij Delft weer bij het bestuur van Holland. Het hier afgebeelde privilege van 6 juli 1394 was een belangrijke stap in de verzoening: Delft mocht de stadsgracht weer opengraven en de poortgebouwen herstellen.

In 1449 gaf hertog Filips van Bourgondiƫ Delft toestemming om wallen aan te leggen, voorzien van muren en waltorens. Dat was een project van lange adem en hoge kosten. In 1514 verklaarde het stadsbestuur dat het jaarlijks 4000 pond te besteden had aan de fortificatie. Voor het voltooien van de ommuring was nog 13.000 pond nodig. Van de zestien geplande waltorens moesten er nog een paar worden gebouwd; elke toren kostte 1000 pond. De Oostpoort en de Wateringsepoort waren alweer toe aan vernieuwing, begroot op 8000 pond. Op de plattegrond die Jacob van Deventer omstreeks 1559 tekende, is te zien dat de ommuring aan de oostzijde van de stad nog altijd niet gereed was.

De prioriteit lag al lang niet meer bij muren, want die boden door de toegenomen vuurkracht van kanonnen onvoldoende bescherming. Het was zaak de vijand verder van de stad te houden en hem zelf onder vuur te nemen. De aangewezen manier daarvoor was de aanleg van bolwerken, waarop geschut kon worden opgesteld. In 1556 maakte de Utrechtse architect Willem van Noort een plan dat Delft zou omtoveren tot een heuse vestingstad, met liefst vijftien bolwerken. Het werd nooit uitgevoerd, vermoedelijk omdat het veel te duur was. Pas toen de nood hoog was, aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog, werden bolwerken aangelegd bij de voornaamste invalswegen: buiten de Haagse- en Wateringsepoort, de Schiedamsepoort en de Waterslootsepoort.

Inloggen
Share
Tweet
Share
+1